Làm Part-Time Lương Dưới 5 Triệu: Có Bắt Buộc Đóng BHXH Không?

Nhiều bạn sinh viên hoặc người làm công việc bán thời gian (part-time) thường mặc định rằng: "Lương vài triệu một tháng thì đóng bảo hiểm làm gì, công ty cũng chẳng đăng ký đâu!" Cả người lao động lẫn chủ cơ sở kinh doanh hay mắc sai lầm này. Tuy nhiên, căn cứ theo quy định pháp luật mới nhất, câu trả lời không phụ thuộc vào việc bạn làm full-time hay part-time, mà phụ thuộc vào hai yếu tố then chốt: Thời hạn hợp đồng và Mức tiền lương làm căn cứ đóng.

Nếu bạn đang làm part-time với mức thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng, hãy kiểm tra ngay trường hợp của mình dưới đây để tránh vi phạm quy định hoặc bỏ mất quyền lợi chính đáng.

Căn cứ pháp lý và Điều kiện bắt buộc tham gia BHXH

Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, thay thế Luật BHXH 2014), người làm việc không trọn thời gian (part-time) thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc khi thỏa mãn đồng thời 2 điều kiện:

1. Về hợp đồng lao động: Giao kết hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên hoặc hợp đồng không xác định thời hạn.
2. Về mức lương: Có tiền lương tháng dùng làm căn cứ đóng BHXH bằng hoặc cao hơn mức làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất (tức bằng hoặc cao hơn "Mức tham chiếu").

Như vậy, dù chỉ làm 2-4 tiếng/ngày nhưng nếu có HĐLĐ từ 1 tháng trở lên và thu nhập đạt ngưỡng quy định, doanh nghiệp và bạn bắt buộc phải đóng BHXH.

Mức lương dưới 5 triệu: Khi nào PHẢI đóng, khi nào KHÔNG?

Để biết thu nhập dưới 5 triệu/tháng của bạn có phải đóng BHXH hay không, cần đối chiếu với Mức tham chiếu (mức đóng BHXH thấp nhất) qua từng giai đoạn:

• Giai đoạn từ 01/07/2025 đến trước 01/07/2026: Mức tham chiếu là 2.340.000 đồng/tháng.
• Giai đoạn từ 01/07/2026 trở đi: Mức tham chiếu là 2.530.000 đồng/tháng (theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP).

Ví dụ thực tế dễ hình dung

• Trường hợp A: Bạn An làm part-time tại quán cà phê, ký HĐLĐ 6 tháng, lương 3.000.000 đồng/tháng (thời điểm tháng 8/2025). Thu nhập này cao hơn mức tham chiếu 2.340.000 đồng. Kết luận: An BẮT BUỘC phải tham gia BHXH bắt buộc.
• Trường hợp B: Bạn Bình làm gia sư theo giờ, thu nhập 2.000.000 đồng/tháng. Vì mức lương này thấp hơn mức tham chiếu (2.340.000đ trước 7/2026 hoặc 2.530.000đ từ 7/2026), Bình KHÔNG thuộc diện đóng BHXH bắt buộc.
• Trường hợp C: Bạn Cường làm nhân viên sự kiện, lương 4.500.000 đồng/tháng nhưng chỉ ký hợp đồng thời vụ 20 ngày. Vì thời hạn hợp đồng dưới 1 tháng, Cường KHÔNG thuộc diện đóng BHXH bắt buộc.

Hiểu rõ luật không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi về thai sản, ốm đau, tai nạn lao động mà còn giúp các chủ hộ kinh doanh, doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật. Hãy kiểm tra lại hợp đồng và bảng lương của mình ngay hôm nay!